Ome Ceesje

  • 1. Zwolle, 20 juni 1948, omBC 1903 en omC 1921 staat voor vertrek gereed naar Kampen

    1. Zwolle, 20 juni 1948, omBC 1903 en omC 1921 staat voor vertrek gereed naar Kampen

    2. omBC 1901 na proefrit aankomst Kampen

    2. omBC 1901 na proefrit aankomst Kampen

    3. Interieur-omBC-rijtuigen

    3. Interieur-omBC-rijtuigen

    4. Woeste Willem NS 7402 moet zijn opvolger omBC 1901 naast zich dulden

    4. Woeste Willem NS 7402 moet zijn opvolger omBC 1901 naast zich dulden

    4a. Kampen ca. 1924, omBC 1901 met daar vlak achter de bagagewagen (bew. R. Steller)

    4a. Kampen ca. 1924, omBC 1901 met daar vlak achter de bagagewagen (bew. R. Steller)

    5. omBC 1905 wachtend in Kampen, 27 februari 1949

    5. omBC 1905 wachtend in Kampen, 27 februari 1949

    5. omBC 1905 wachtend in Kampen, 27 februari 1949 5a. De nieuwe omBC op emplacement Kampen, omstreeks 1924

    5. omBC 1905 wachtend in Kampen, 27 februari 1949 5a. De nieuwe omBC op emplacement Kampen, omstreeks 1924

    5b. Drie gekoppelde benzinenmotorrijtuigen in Zwolle, circa 1938

    5b. Drie gekoppelde benzinenmotorrijtuigen in Zwolle, circa 1938

    5c. omBC-1901

    5c. omBC-1901

    6. Kampen 19 augustus 1938, omBC 1908 wacht op vertrek naar Zwolle

    6. Kampen 19 augustus 1938, omBC 1908 wacht op vertrek naar Zwolle

    7. omBC met goederenwagen op weg naar Kampen voor 1940

    7. omBC met goederenwagen op weg naar Kampen voor 1940

    8. omC-1922

    8. omC-1922

    9. Dieselmotorrijtuigen uit de omBC 2900-serie hebben in 1951 nog dienst gedaan op het Kamperlijntje

    9. Dieselmotorrijtuigen uit de omBC 2900-serie hebben in 1951 nog dienst gedaan op het Kamperlijntje

  • In 1913 waren er plannen om het Kamperlijntje dubbelsporig te maken en te elektrificeren. De Eerste Wereldoorlog gooide echter roet in het eten en zoals het meestal gaat, van uitstel kwam afstel. De NS ging de mogelijkheden onderzoeken om de exploitatiekosten te drukken en introduceerde het eerste benzinemotorrijtuig: de omBC 1901, in de volksmond Ome Ceesje.

    De stoomtrein kostte naar verhouding erg veel geld, niet alleen vanwege het hoge brandstofverbruik, maar ook omdat zij minimaal door drie personeelsleden bemand moest zijn. Een plan om elektrische motorwagens - voorzien van accu's - te laten rijden ging vanwege allerlei technische problemen en hoge onderhoudskosten niet door, zodat men het oog liet vallen op benzinemotorrijtuigen. Dieselmotoren waren nog te onbetrouwbaar.

    75 km per uur
    Op 5 november 1923 kreeg de lijn Zwolle - Kampen de primeur van de ingebruikneming van het eerste benzinemotorrijtuig, de omBC 1901, spoedig gevolgd door de 1902 en 1903. De fabrikant was Linke Hofmann te Keulen. De afkorting om=oliemotorrijtuig, B=tweede klasse en C= derde klasse. De motoren waren in de kopwanden ingebouwd. De maximum snelheid bedroeg 75 km/h. De rijtuigen hadden zowel 2e als 3e klas accommodatie. In de volksmond werd het motorrijtuig Ome Ceesje genoemd, maar door de Kampenaren in het dialect Koffiemeulen (om de nogal behoorlijke herrie die de aandrijving veroorzaakte).

    Oncomfortabel
    De Kampenaren waren evenwel niet blij met deze primeur; zij vonden de rijtuigen oncomfortabel en onveilig. Hoe zou men met al die benzine uit de wagens moeten komen in geval van brand? Ook klaagde men over de slechte ventilatie en het gemis aan bagageruimte in deze wagens. Om dit laatste probleem op te lossen werden twee goederenwagens voorzien van doorvoerleidingen, zodat deze gekoppeld aan of tussen de motorrijtuigen dienst konden doen voor het vervoer van goederen en bagage. De motorrijtuigen konden in treinschakeling rijden, wat op de Kamper spoorlijn noodzakelijk was.

    De motorwagens maakten tijdens het rijden een oorverdovend geraas. Een gedeelte van de mechanische aandrijving was direct onder de bak van de wagen geplaatst. De bovenbouw was om veiligheidsredenen geheel van staal gemaakt en werkte zo als klankbodem van het aandrijfmechanisme. Naderhand werden isolatiematerialen toegepast.

    Bagageruimte
    Ofschoon de reizigers op het Kamper baanvak niet tevreden waren over de motorrijtuigen, was de NS wel redelijk tevreden over de proef en besloot in 1924 een nieuwe serie bij te bestellen, de omC 1921-1930. Deze rijtuigen hadden alleen een 3e klas accommodatie. In 1929 kwam er nog een derde serie bij, de omBC 1904-1910 en deze week af ten opzichte van de eerste series doordat de motoren in het midden van de rijtuigen geplaatst waren, gescheiden door een middengang. Tevens was in het midden een bagageruimte ontworpen. Met een variant op deze serie, maar dan met een stroomlijnneus, de 2900-serie, heeft men in december 1938 een vergelijkingsproef op het Kamperlijntje uitgevoerd in verband met het schudden en schommelen van de benzinemotorrijtuigen. Deze klachten werden echter veroorzaakt door de verzakkingen van de spoorlijn  in de veenachtige polder Mastenbroek. Dit materieel heeft ook nog gereden op het Kamperlijntje vanaf 22 januari 1951. Hoelang is onbekend.

    De kleur was oorspronkelijk donkergroen met créme rond de raampartijen. Vanwege de besmettelijkheid van het créme werden ze geheel donkergroen met gele driehoekige vlakken boven de frontruiten en een rode band op de kopwanden. In mei 1940 werd een groot aantal motorrijtuigen vernield door brand in het depôt Zwolle. Slechts acht stuks overleefden de oorlog. Ze werden tussen augustus 1948 en juli 1951 buiten dienst gesteld. Sommige werden daarna verbouwd en deden dienst als werkwagen of als noodwoning. Inmiddels is helaas alles gesloopt en geen exemplaar bewaard gebleven.

      omBC 1901 - 1903

      Motortype NAG (benzine) Motorvermogen 75 pk bij 950 t/min Overbrenging Mechanisch Fabrikaat Linke Hofman Maximum snelheid 75 km/h Gewicht 34 ton Lengte 17,57 m Breedte 2,78 m Hoogte 4,02 m In dienst 1923 Uit dienst 1940/1951

      Meer over dit materieel

      omBC 1904 – 1910 (Frichs)

      Motortype DWK (benzine) Aantal motoren 2 (in het midden) Motorvermogen 125 pk Overbrenging Mechanisch Fabrikaat Allan Maximum snelheid 80 km/h Gewicht 48 ton Lengte 19,595 m Breedte 2,78 m Hoogte 4,042 m Zitplaatsen 16 (2e klas) + 49 (3e klas) Staanplaatsen 8 (2e klas) + 9 (3e klas) In dienst 1929 Uit dienst 1940/1951

      Meer over dit materieel

      omC 1921-1930

      Serie omC 1921-1930 (benzine en diesel) Motortype NAG (benzine), Stork (1937 – 1940 diesel) Aantal motoren 2, 2 Motorvermogen 70 pk bij 1200 t/min, 115 pk bij 1200 t/min Overbrenging Mechanisch Fabrikaat Werkspoor/Beijnes/AEG, Werkspoor/Beijnes/AEG Maximum snelheid 75 km/h, 80 km/h Gewicht 32 ton, 38 ton Lengte 17,92 m, 17,92 m Breedte 2,78 m, 2,78 m Hoogte 4,02 m, 4,02 m Zitplaatsen 76, 72 Staanplaatsen 34, 34 In dienst 1924 Uit dienst 1940/1951

      Meer over dit materieel

    Kasper Haar

    Grote kenner van de geschiedenis van het Kamperlijntje is de in Kampen woonachtige Kasper Haar.


     Lees hier verder...

    HanzelijnHome

    Hanzelijn

    Op donderdag 6 december 2012 werd de Hanzelijn door Koningin Beatrix geopend en daarmee ook station Kampen Zuid.


    Lees hier verder...

    GAKklein

    Stadsarchief Kampen

    Initiator van de vernieuwde website van Het Kamperlijntje is het Stadsarchief Kampen.


     Lees hier verder...